Taliban

Naam organisatie Taliban
Aliassen Taleban, Islamitisch Emiraat Afghanistan
Land / regio (oorsprong) Pakistan
Operationele gebieden Pakistan, Afghanistan
Toelichting Operationele Gebieden

Het hoogste beslissingsorgaan van de Taliban, de Rahbari Shura, ook wel bekend als de Quetta Shura, is naar alle waarschijnlijkheid gevestigd in Quetta, de hoofdstad van de zuidwestelijke Pakistaanse provincie Baloechistan. Onder dit opperste bestuursorgaan bevinden zich vier regionale militaire shuras (raden) – gelegen aan de grens van Pakistan (Quetta, Peshawar, Miramshah en Gerdi Jangal) –  die verantwoordelijk zijn voor vier grote operationele gebieden in Afghanistan. De Quetta regionale militaire raad is verantwoordelijk voor operaties in het zuiden en westen van Afghanistan. De Peshawar shura heeft de regie over activiteiten van de Taliban in het oosten en noordoosten van Afghanistan. De Miramshah raad stuurt operaties aan in zuidoost-Afghanistan en de Gerdi Jangal militaire shura richt zich vooral op de zuidelijke provincies Helmand en Nimroz.

(‘Q+A: Afghanistan's Taliban a patchwork of alliances’, Reuters, 18/02/2010; ‘Currently Listed Entities’, Public Safety Canada, 21/11/2018; Mark Silinsky, ‘The Taliban: Afghanistan’s Most Lethal Insurgents’, 2014; Peter Dahl Thruelsen, ‘The Taliban in southern Afghanistan: a localised insurgency with a local objective’, 2010).

Classificatie en ideologie

De ideologische basis van de Taliban is een combinatie van religieus pro-Pasthun nationalisme met een sterke invloed van het salafisme.

Doelen

Stichten van een islamitische staat in Afghanistan en het tegengaan van westerse invloeden.

Omvang (in personen) 5000+
Laatste activiteit Geen informatie beschikbaar
Laatst gewijzigd

Operationele gebieden

Huidige bekende operationele gebieden

Achtergrond

Korte geschiedenis

De oorsprong van de Taliban ligt in de aanhoudende onrust die aanhield nadat de Sovjet-Unie in 1988 uit Afghanistan vertrok. Als gevolg van de Afghaanse burgeroorlog die volgde, vluchtten vele Afghanen naar Pakistan (Nojumi, 2016). Hier werd een deel van de vluchtelingen opgeleid op Koranscholen, de madrassa’s. In de madrassa’s kregen de zonen van vluchtelingen les in de Koran en werd hun de orthodoxe soennitische militante versie van de islam onderwezen. Daarnaast ontvingen zij gratis eten en drinken, en werd hen onderdak geboden. In 1994 begon de Taliban een offensief in Afghanistan. De bevolking ontving de Taliban in eerste instantie met vreugde omdat zij een einde maakten aan de slepende burgeroorlog. In 1995 begon de Taliban aan de belegering van de Afghaanse hoofdstad Kabul, die zij uiteindelijk in 1996 veroverden. Hier riep Mullah Mohammed Omar, destijds de leider van de Taliban, het ‘Islamitische Emiraat Afghanistan’ uit. De doelen van het nieuw gevestigde emiraat waren tweevoudig: ontwapening van de bevolking en de vrede herstellen. Daarnaast voerden de Taliban in de gebieden die zij controleerde de islamitische wetgeving in – de sharia . In 1998 had de organisatie 90% van het land onder controle.

De Taliban werkten nauw samen met Al Qaida. Nadat Al Qaida de aanslagen op 11 september in New York op de Twin Towers opeisten, vroeg de Verenigde Staten om uitlevering van Osama Bin Laden (Afsar, Samples,& Wood, 2008). De Afghaanse regering ging niet akkoord met de voorwaarden, waarna de VS en het Verenigd Koningkrijk de Taliban de oorlog verklaarden. Om de aanslagen op de Twin Towers te wreken, begint George Bush in oktober 2001 een militaire operatie tegen Al-Qaeda en de Taliban in Afhanistan, onder de noemer Operation Enduring Freedom. Door de luchtaanvallen door beide landen, verloor de Taliban de controle over de hoofdstad Kabul op 12 november 2001. Na deze strijd vluchtten de Taliban de bergen in en begonnen een guerrillaoorlog.

In 2019 beginnen de vredesonderhandelingen tussen de VS en de Taliban. Deze verlopen moeizaam, mede doordat President Donald Trump zich in 2019 onverwachts terugtrekt uit de onderhandelingen. Pas na het aantreden van President Biden lukt het in februari 2021 om tot een overeenkomst te komen: de VS en de NAVO beloven hun troepen terug te trekken. De deadline wordt in eerste instantie vastgelegd op 11 september 2021 (exact 20 jaar na de aanslagen op de Twin Towers), maar deze wordt uiteindelijk vervroegd naar 31 augustus 2021. De strijd in Afghanistan gaat de boeken in als de langste oorlog in de Amerikaanse geschiedenis. Bijna 2500 Amerikaanse militairen kwamen om. Naar schatting is zo’n 2000 miljard dollar uitgegeven. De Afghaanse bevolking betaalde de hoogste prijs: naar schatting werden meer dan 100.000 burgers gedood (Van Houwelingen, 2021). 

De terugtrekking van buitenslandse troepenmachten zorgt voor een nieuwe escalatie aan geweld in Afghanistan. In juli 2021 krijgen de Taliban steeds meer grondgebied in handen. Binnen enkele weken tijd veroveren de Taliban gebieden aan de grens met Tadzjikistan, Turkmenistan, China en Pakistan en een belangrijk district aan de grens met Iran bij. De opmars van de Taliban leidt in het hele land tot veel angst en geweld. De Afghaanse bevolking ziet geen andere mogelijkheid dat zelf de wapens op te pakken (Al Jazeera, 2021; NOS, 2021). In augustus 2021 veroveren de Taliban steeds sneller steeds meer Afghaanse steden. Op 15 augustus verlaat president Ghani het land, waarop de Taliban het presidentieel paleis in Kabul innemen en de overwinning uitroepen (De Standaard, 2021; NOS, 2021). Niet veel later nemen de Taliban ook de Panjshir Vallei in, waarmee de organisatie het hele land opnieuw in handen heeft. De Taliban beloft beterschap, bijvoorbeeld wat betreft de waarborging van vrouwenrechten, maar de vraag is of dit in de praktijk ook zal blijken. 

Relevantie voor Nederland

Geen informatie beschikbaar

Relevantie voor het Caribisch koninkrijksdeel (Aruba, Curaçao, St Maarten, St Eustatius, Bonaire en Saba)

Geen informatie beschikbaar

Organisatiestructuur

Omvang organisatie/groepering

5000+

Omvang organisatie/groepering - toelichting

Schattingen omtrent de omvang van de Taliban lopen uiteen van enkele duizenden tot tienduizenden personen. In 2014 werd de Taliban nog op een grootte van 20000 personen geschat. De Verenigde Staten schat echter de huidige omvang van de Taliban op meer dan 60000 personen.

(‘Afghan security forces' deaths unsustainable: U.S. military official’, Reuters, 04/12/2018).

Leiders

  • Mullah Mohammed Omar (1959/1962 – 2013/2015): was de oorspronkelijke leider van de Taliban en een veteraan uit de oorlog met de Sovjet-Unie. Hij leidde de Taliban van 1996 tot 2001.
  • Mullah Akhtar Mohammed Mansour (1963/5 – 2016): was tevens een oorlogsveteraan. Hij behoorde tot de eerste leden van de Taliban. Toen de Taliban in 1996 Kabul veroverde, werd hij de minister van luchtvaart. Mansoer was de rechterhand van Mullah Omar en werd daarom aangewezen als nieuwe leider nadat bekend werd dat Mansoer was opgekomen in 2013. Mansoer zelf is in 2013 omgekomen door een dronestrike uitgevoerd door de VS.
  • Haibatullah Akhundzada: is de huidige leider van de Taliban en was ook betrokken bij de oorlog tegen de Sovjets.  Hij staat echter meer bekend om zijn religieus leiderschap dan als een militair commandant. Veel leden van de Taliban zien hem als religieus leider en adviseur. Hij werd door Mansoer genoemd als opvolger in diens testament.

Bevelstructuur

Aan het hoofd van de Taliban staat de Emir hij heeft de ultieme autoriteit betreffende politiek, religieus en militaire aangelegenheden. Onder de emir zijn twee afgevaardigde. Sirajuddin Haqqani en Mullah Mohammad Yaqoob. Haqqani is verantwoordelijk voor de militaire operaties. Yaqoob, is de zoon van de oprichter van de Taliban, Mullah Omar. Onder de twee afgevaardigde komt de Rahbari Shura ofwel de leiderschapsraad, deze bestaat uit 18+ leden die verantwoordelijk zijn voor strategie, beleid en alledaagse besluitvorming. Deze raad bestaat uit ex-Taliban ministers, diplomaten, gouverneurs, en belangrijke militaire en religieuze figuren. Zij geven leiding aan het ‘kabinet van ministers’. Onder de Rahbari Shura bevinden zich de regionale militaire shuras (Quetta, Peshawar, Miramshah en Gerdi Jangal). Als laatste schakel in de keten bevinden zich de veldcommandanten en de schaduw gouverneurs.

Financiële inkomstenbronnen

Papeverindustrie waar heroïne van gemaakt wordt, mineralen, belastingen, afpersingen, en donaties. In 2012 werd door de VN de omzet van de Taliban op 400 miljoen per jaar geschat.

(Internationale) relaties

  • al-Qa'ida
  • Haqqani-netwerk.

Activiteiten

Wapens en werkwijze

De groep maakt gebruik van vormen van geweld, zoals individuele zelfmoordaanslagen, guerrilla oorlog en gerichte moorden.

Recente en/of opvallende activiteiten

september 2021

De Taliban beweren de Panjshirvallei in Afghanistan volledig te hebben veroverd. Dat betekent dat ze nu over heel Afghanistan de macht hebben. Sinds de machtsovername door de Taliban, half augustus, was dit gebied als enige nog niet in handen van de Taliban.

In de strijd om de Panjshirvallei zou onder meer de woordvoerder en strateeg van een lokale verzetsgroep door de Taliban zijn vermoord. Ook werd een generaal gedood.

Bron(nen)
  • Al Jazeera
    6-september-2021 | Al Jazeera
  • NOS
    6-september-2021 | NOS
Type activiteit

Aanslagen

augustus 2021

Een Afghaanse luchtmachtpiloot is omgekomen bij een bomaanslag in Kabul. De piloot, Hamidullah Azimi, kwam om het leven toen een explosief dat aan zijn voertuig was bevestigd, tot ontploffing kwam. Vijf burgers raakten gewond bij de explosie. De aanslag werd opgeëist door de Taliban.

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

De Taliban hebben de verantwoordelijkheid opgeëist voor een aanslag in een diplomatenbuurt in Kabul gisteren. Bij de aanslag, die gepleegd werd met een autobom, zouden ten minste acht burgers zijn omgekomen en twintig gewonden zijn gevallen. De Afghaanse minister van Defensie Bismillah Khan en andere politici waren het doelwit van de aanval. De minister was op het moment van de aanval echter niet thuis en is inmiddels in veiligheid gebracht. 

Bron(nen)
  • NOS
    4-augustus-2021 | NOS
  • Reuters
    4-augustus-2021 | Reuters
Type activiteit

Aanslagen

De Taliban heeft vanuit het presidentieel paleis in Kabul de overwinning uitgeroepen, nadat zij 15 augustus 2021 het paleis waren binnengedrongen. De president van Afghanistan, Ghani, is inmiddels het land ontvlucht. Hij heeft op Facebook erkend dat de Taliban de strijd om de macht gewonnen hebben.

Bron(nen)
  • NOS
    15-augustus-2021 | NOS
  • NRC
    16-augustus-2021 | NRC
Type activiteit

Aanslagen

juli 2021

De Taliban krijgen in Afghanistan steeds meer grondgebied in handen. In een week tijd veroverden de Taliban gebieden aan de grens met Tadzjikistan, Turkmenistan, China en Pakistan, en een belangrijk district aan de grens met Iran. Een woordvoerder van de Taliban beweert dat de organisatie nu 85 procent van het Afghaanse grondgebied onder controle heeft. Of die bewering klopt is niet helemaal duidelijk, aangezien onafhankelijke bevestiging van deze claim ontbreekt. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

mei 2021

Onder president Donald Trump zouden de Verenigde Staten troepen per 1 mei 2021 uit Afghanistan terugtrekken, maar die deadline is niet gehaald. AIs reactie daarop heeft de Taliban aanvallen in heel Afghanistan gelanceerd. In de zuidelijke provincie Helmand zou de Taliban controleposten hebben aangevallen rond de rand van de provinciehoofdstad, Lashkar Gah. Lokale autoriteiten hebben dat bevestigd. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

april 2021

Er zijn vier mensen om het leven gekomen en elf anderen gewond geraakt bij een bomaanslag op een luxe hotel in de Pakistaanse stad Quetta. Vermoedelijk was de Chinese ambassadeur in Pakistan het doelwit van de aanslag. Hij zou in Quetta verblijven, maar was tijdens de aanslag niet in het hotel aanwezig. De aanslag is opgeëist door de Pakistaanse tak van de Taliban. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

Bij een autobomaanslag in de buurt van Kabul zijn minstens drie Afghaanse veiligheidsbeambten gedood. Zeker twaalf anderen zijn gewond geraakt. De aanslag is door de Taliban werd opgeëist. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

februari 2021

Bij een terroristische aaslag op een legerbasis in de oostelijke Afghaanse provincie Nangarhar zijn meerdere militairen om het leven gekomen. Een voertuig volgeladen met explosieven reed op de legerbasis in en kwam tot ontploffing. Het precieze dodental is nog onduidelijk, en ligt vermoedelijk tussen de acht en veertien. Ook zijn er meerdere gewonden gevallen. De aanslag is opgeëist door de Taliban. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

januari 2021

In Afghanistan heeft zaterdag 16 januari 2021 een reeks dodelijke aanslagen plaatsgevonden. Vooral Afghaanse politieagenten en militairen zijn bij de aanslagen om het leven gekomen. De aanslag met de meeste slachtoffers vond plaats in de westelijke provincie Herat. Hier kwamen zeker twaalf militairen om het leven toen twee Talibanstrijders een legerbasis binnendrongen. Andere aanslagen vonden plaats in Kabul, waarbij twee politieagenten omkwamen door een bermbom, en in Jalalabad, waar twee agenten bij een schietpartij zijn gedood. Ook in de noordelijke provincie Baghlan en in de zuidelijke provincies Helmand en Kandahar zijn Afghaanse veiligheidsbeambten om het leven gebracht.

De aanslagen vonden plaats tegen de achtergrond van aanhoudende vredesonderhandelingen tussen de Taliban en de Afghaanse overheid, in een poging het jarenlange conflict tot een einde te brengen. 

Bron(nen)
  • NOS
    16-januari-2021 | NOS
  • Al Jazeera
    16-januari-2021 | Al Jazeera
Type activiteit

Aanslagen

september 2019

Bij een dubbele zelfmoordaanslag in Afghanistan (Charikar en Kabul, respectievelijk) zijn zeker 48 mensen om het leven gekomen. Tijdens een verkiezingsbijeenkomst van de Afghaanse president Ghani in de Afghaanse stad Charikar blies een zelfmoordterrorist op een motor zich op. Enkele uren voor de aanslag in Charikar vond een tweede zelfmoordaanslag plaats in de buurt van de ‘groene zone’. Beide aanslagen zijn opgeëist door de Taliban.  

Type activiteit

Aanslagen

Bij een aanslag op een controlepost in de Afghaanse hoofdstad Kaboel, nabij het kantoor van de NAVO en de Amerikaanse ambassade, zijn twaalf mensen om het leven gekomen en 42 gewonden gevallen. Bij deze aanslag kwamen een Amerikaanse en Roemeense soldaat om het leven. De Taliban heeft de aanslag opgeeïst. 

Type activiteit

Aanslagen

Een zelfmoordaanslag van de Taliban in een woonwijk in Kaboel heeft 16 mensen het leven gekost en geleid tot meer dan honderd gewonden. De aanslag vond plaats in een woonwijk waar veel internationale organisaties gevestigd zijn. 

Type activiteit

Aanslagen

juli 2019

Bij een aanslag van de Taliban op het kantoor van het voormalig hoofd van de inlichtingendienst, Amrullah Saleh, zijn 24 mensen gedood en vijftig mensen gewond geraakt. De mogelijke vicepresident raakte lichtgewond. De aanslag is onderdeel van een reeks aanslagen in aanloop naar de verkiezingen. 

Bron(nen)
Type activiteit

Aanslagen

Geen activiteiten gevonden

Contraterroristische maatregelen

augustus 2021

Na twintig jaar aanwezigheid in Afghanistan heeft de VS in de nacht van 30 op 31 augustus haar laatste militairen weggehaald. Het Amerikaanse leger deelde op sociale media een foto van de laatste soldaat die het vliegtuig instapte voor vertrek. Het vertrek vindt één dag eerder dan de oorspronkelijke deadline plaats, en vormt het einde van de langstdurende oorlog met Amerikaanse betrokkenheid. Na het opstijgen van het laatste vliegtuig staken de Taliban vreugdesalvo's en vuurwerk af, om hun overwinning te vieren. 

Bron(nen)
  • NOS
    30-augustus-2021 | NOS
  • CBS News
    30-augustus-2021 | CBS News
Type activiteit

Overig nieuws interventies

augustus 2021

De Taliban hebben in een persconferentie laten weten verdere evacuaties van Afghanen niet toe te staan. De weg naar het vliegveld van Kabul, waar de afgelopen weken veel Afghanen naartoe gingen in de hoop het land te ontvluchten, zal worden afgesloten. De Taliban vroegen de VS om burgers niet aan te moedigen het land te verlaten, omdat het land haar hoogopgeleide burgers zelf nodig zou hebben. 

Verder lieten de Taliban weten de deadline van 31 augustus niet te zullen verlengen voor evacuaties, en dat buitenlandse troepen dan weg moeten zijn. De Taliban noemen het een overtreding als buitenlandse militairen op dat moment het land niet hebben verlaten. 

Bron(nen)
  • NOS
    24-augustus-2021 | NOS
  • Al Jazeera
    24-augustus-2021 | Al Jazeera
Type activiteit

Overig nieuws interventies

juli 2021

In de Iraanse hoofdstad Tehran hebben vertegenwoordigers van de Taliban en van de Afghaanse regering elkaar ontmoet voor vredesonderhandelingen. De onderhandelingen volgen op toenemend geweld in Afghanistan, naar aanleiding van het vertrek van Amerikaanse troepen. Beide partijen hebben tijdens de tweedaagse bijeenkomst hun zorgen over de situatie uitgesproken. De Taliban en de Afghaanse regering hebben de intentie een tweede bijeenkomst te houden, om de inhoud van een vredesovereenkomst nader vorm te geven. 

Bron(nen)
Type activiteit

Overig nieuws interventies

juli 2021

De Amerikaanse troepen zullen zich sneller dan gepland terugtrekken uit Afghanistan. President Biden hield in eerste instantie 11 september 2021 (als symbolische datum, 20 jaar na de aanslagen op de Twin Towers) als deadline aan. De militaire aftocht zal nu echter al voor eind augustus 2021 voltooid zijn, zo laat hij weten. Het terugtrekken van de troepen gaat volgens hem sneller dan verwacht.Volgens Biden is het doel van de Amerikanen (de ontmanteling van Al-Qaida en het doden van Osama bin Laden), bereikt. 

Bron(nen)
Type activiteit

Overig nieuws interventies

juli 2021

Taliban-woordvoerder Suhail Shaheen heeft Al Jazeera in een exclusief interview laten weten dat de Taliban “recht heeft om te reageren” indien de Verenigde Staten na 11 september 2021, de dag waarop de terugtrekking voltooid moet zijn, nog steeds troepen in Afghanistan houden. Amerikaanse functionarissen vertelden eerder al aan het persbureau Associated Press dat naar verwachting ongeveer 650 Amerikaanse soldaten na de terugtrekking in Afghanistan zullen blijven, om diplomaten aldaar te beschermen. 

Bron(nen)
Type activiteit

Overig nieuws interventies

juni 2021

De Amerikaanse president Joe Biden had een ontmoeting met de Afghaanse leiders Ashraf Ghani en Abdullah Abdullah in het Witte Huis, waarin hij beloofde dat de VS zich zal blijven inzetten voor Afghanistan ondanks het terugtrekken van Amerikaanse troepen. Biden deed deze blofte in het vooruitzicht van de aanstaande terugtrekking van ruim 4000 Amerikaanse soldaten in de komende twee weken. Amerikaanse troepen zijn bijna twintig jaar in Afghanistan aanwezig geweest. Door de terugtrekking winnen Taliban-strijders opnieuw aan grond, wat de Afghaanse leiders zorgen baart.

Bron(nen)
Type activiteit

Overig nieuws interventies

december 2020

De Afghaanse overheid heeft op 2 december 2020 bekendgemaakt een voorlopige overeenkomst te hebben bereikt in vredesonderhandelingen met de Taliban. Het is voor het eerst sinds 2001 dat het beide partijen is gelukt tot overeenstemming te komen. De overeenkomst, waarin het vervolg van de onderhandelingen is vastgelegd, wordt dan ook gezien als een “enorme doorbraak” in de vredesprocedures. 

Bron(nen)
Type activiteit

Overig nieuws interventies

augustus 2020

De Afghaanse overheid heeft ingestemd met de vrijlating van 400 Talibanleden. De vrijlating maakt deel uit van de in februari 2020 gesloten vredesovereenkomst tussen de Taliban en de Verenigde Staten. In deze overeenkomst stemde de VS in met de terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Afghanistan, in ruil voor bereidheid van de Taliban om tot vredesonderhandelingen met de Afghaanse regering te komen. De vrijlating wordt zodoende gezien als een belangrijke stap om het inmiddels 19 jaar durende conflict te beëindigen. 

Bron(nen)
  • Al Jazeera
    14-augustus-2020 | Al Jazeera
  • BBC
    14-augustus-2020 | BBC
  • NRC
    10-augustus-2020 | NRC
Type activiteit

Overig nieuws interventies

maart 2020

Op 29 februari 2020 zijn de Amerikaanse regering en de Afghaanse Taliban tot een akkoord gekomen waarmee de oorlog in Afghanistan mogelijk tot een definitief einde kan komen. Het akkoord is gericht op volledige terugtrekking van de Amerikaanse troepen die nog in het land aanwezig zijn. De oorlog in Afghanistan wordt ook wel ‘de langste oorlog’ genoemd, in oktober 2001 vielen de Amerikanen binnen in reactie op de aanslagen van 11 september in datzelfde jaar. Hoewel vanuit verschillende kanten wordt benadrukt dat dit akkoord enkel een begin is van een proces dat nog enkele jaren in beslag kan nemen. Er is echter ook hoop dat dit mogelijk het einde van ‘de langste oorlog’ betekent. 

Bron(nen)
  • NOS
    29-februari-2020 | NOS
  • Reuters
    29-februari-2020 | Reuters
Type activiteit

Interventies

Geen activiteiten gevonden

Verwijzingen

Links

Literatuur

  • Thomas H. Johnson and M. Chris Mason (2006), Understanding the Taliban and Insurgency in Afghanistan, Foreign Policy Research Institute.
  • Michael Rubin (2002), Who is responsible for the Taliban?, Middle East Review of International Affairs, 6, 1.
  • Reese, J.Y. (2012). Financing the Taliban, in Freeman, M. (Ed), Financing Terrorism Case Studies. London: Routledge.
  • Kapitiein der infanterie Coenen, R.E.H. (2009). De Taliban in Uruzgan Het karakter van de vijand en een aantal heroverwegingen om hem effectiever te bestrijden. Militaire Spectator, 178(3).
  • Nojumi, N. (2016). The rise of the Taliban: Mass Mobilization, Civil War, and the Future of the Region. Palgrave: New York
  • Van Houwelingen, K. (12 april 2021). 'Einde aan 'eeuwige oorlog'in Afghanistan:VS en NAVO trekken zich terug'. Algemeen Dagblad. 
  • Al Jazeera. (8 juli 2021). 'Afghans say recent Taliban advances forced them to take up arms'. 
  • NOS. (9 juli 2021). 'Taliban zeggen groot deel van Afghanistan in handen te hebben'.
  • NOS. (16 augustus 2021). 'Taliban eisen overinning op'. 
  • De Standaard. (16 augustus 2021). 'Van internationale aanwezigheid tot de val van Kaboel'. 

Wat vindt u van de kennisbank?
Doe mee met ons gebruikersonderzoek en help ons mee de kennisbank verder te verbeteren.

Ja, ik doe mee