Boko Haram

Naam organisatie Boko Haram
Aliassen Nigeriaanse Taliban, Jama'atu Ahlis Sunna Lidda'awati wal-Jihad (‘mensen die toegewijd zijn aan de verbreiding van de leer van de profeet en de jihad’)
Land / regio (oorsprong) Nigeria
Operationele gebieden Nigeria, Cameroon, Chad, Niger
Toelichting Operationele Gebieden

De basis van Boko Haram is in de noordoostelijke Nigeriaanse staat Borno. Dit gebied grenst aan Kameroen en Tsjaad en poreuze grenzen tussen deze landen maken het voor Boko Haram gemakkelijk om wapens en mensen te smokkelen.

Classificatie en ideologie

Jihadistisch terrorisme

Doelen

Boko Haram heeft als doel het stichten van een islamitische staat onder de sharia in Nigeria.

Omvang (in personen) 5000+
Laatste activiteit Geen informatie beschikbaar
Laatst gewijzigd

Operationele gebieden

Huidige bekende operationele gebieden

Achtergrond

Korte geschiedenis

De oorsprong van Boko Haram ligt in de lange geschiedenis van conflicten en religieus geweld in Nigeria. Boko Haram is een islamitische groepering die een ‘pure’ islamitische staat willen ontwikkelen onder de sharia. Boko Haram zet zich ook actief in om Westerse invloeden te beperken en pleegt daarom regelmatig aanslagen op locaties die ‘te Westers’ worden geacht. De groep kent zijn oorsprong in een radicale Islamitische jeugdbeweging in de stad Maiduguri. Boko Haram beweging claimde dat de stad leed aan corruptie en verhuisde naar het dorp Kanama. De toenmalige leider Mohammed Ali riep Moslims op om onder de ‘echte’ islamitische regelgeving te komen wonen, met als doel het creëren van een perfecte samenleving zonder corruptie. In 2003 ontstond er een dispuut tussen leden van Boko Haram en de lokale politie. Dit liep dusdanig uit de hand dat het leger uiteindelijk besloot de plaatselijke moskee te bezetten. Boko Haram verkreeg in eerste instantie aandacht van (inter)nationale media toen plaatselijke bewoners de groep aanduiden als ‘de Nigeriaanse Taliban’.

De presidentsverkiezingen in 2007 luidde een bloedige en gewelddadige periode in omdat Boko Haram de strijd aanging met de autoriteiten. Later, in 2009, leidde een conflict tussen Boko Haram, het leger en een militante islamitische groep tot de dood van meer dan duizend mensen. De toenmalige leider, Ustaz Mohammed Ysuuf, werd tijdens deze gevechten doodgeschoten door de Nigeriaanse politie. Dit gebeurde in de plaats Maiduguri in de staat Borno in het noorden van Nigeria. Boko Haram verkreeg wereldwijde aandacht in augustus 2011 toen het een compound van de Verenigde Naties in Abuja aanviel waarbij tientallen mensen om het leven kwamen. In 2012 splitste een deel van Boko Haram (genaamd ‘Ansaru’) zich af na onenigheid over het vermoorden van moslims door Boko Haram. Ansaru presenteerde zichzelf als een ‘humaan’ alternatief voor Boko Haram door enkel christenen en de Nigeriaanse aanval aan te vallen.

Boko Haram wil een einde maken aan scholen waarin niet de ‘ware’ islamitische leer lesgegeven wordt, hierdoor is dit tevens een belangrijk doelwit voor de beweging. In de beginperiode van de beweging werden aanvallen beperkt tot lokale rooftochten, overvallen en aanslagen. Echter, sinds 2013 worden niet alleen het noorden van Nigeria, maar ook Tsjaad en Kameroen geterroriseerd door Boko Haram. Hierbij zijn al duizenden doden gevallen en honderden kinderen gekidnapt. In 2014 ontvoerden strijders van Boko Haram 276 Nigeriaanse meisjes in Chibok. Dit leidde tot de internationale campagne ‘Bring Back Our Girls’, gesteund door filmsterren, muzikanten en – meest in het oog springend – de toenmalige first lady Michelle Obama.

Het leger heeft moeite om effectief op te treden tegen Boko Haram. Op 24 augustus 2014 riep Boko Haram in Gwoza het islamitische kalifaat uit. Door de gezamenlijke inzet van Nigeria, Tsjaad en Niger heeft Boko Haram ondertussen veel terrein verloren. In 2015 zwoer Boko Haram leider Abubakar Shekau trouw aan Islamitische Staat en Boko Haram nam de naam ‘Islamitische Staat in West-Afrika’ (ISWAP) aan. De Islamitische Staat benoemde echter Abu Musab al-Barnawi als leider, resulterende in een splitsing tussen twee rivaliserende groeperingen: de ene loyaal aan Shekau en actief als Boko Haram, en de andere groepering (ISWAP) geleid door de huidige leider Abu Abdullah Ibn Umar al-Barnawi.

(‘What is Boko Haram’, United States Institute of Peace, 30/05/2012; Marc-Antoine Pérouse de Montclos, ‘Boko Haram : Islamism, politics, security and the state in Nigeria’, 2014; ‘Ansaru: Boko Haram Splinter Group Sows Terror in Nigeria’, NBC, 08/03/2015; Jacob Zenn, ‘Making sense of Boko Haram’s different factions: Who, how and why?’, 20/09/2016; Philip Obaji Jr., ‘ISIS’s West African Offshoot Is Following al Qaeda’s Rules for Success’, 02/04/2019; ‘Suspected Leadership Changes to IS-Backed Boko Haram Faction Continue’, Council on Foreign Relations, 12/03/2019; ‘Boko Haram in Nigeria: Split emerges over leadership’, BBC, 16/07/2018; ‘Currently Listed Entities’, Public Safety Canada, 21/11/2018).

Relevantie voor Nederland

Geen informatie beschikbaar

Relevantie voor het Caribisch koninkrijksdeel (Aruba, Curaçao, St Maarten, St Eustatius, Bonaire en Saba)

Geen informatie beschikbaar

Organisatiestructuur

Omvang organisatie/groepering

5000+

Omvang organisatie/groepering - toelichting

De omvang van Boko Haram is lastig te bepalen en schattingen lopen uiteen van enkele honderden kernleden, tot 4000-6000 militanten volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten, terwijl andere analisten het daadwerkelijk aantal Boko Haram strijders drie keer zo hoog inschatten.

(‘Nigeria: Examining Boko Haram’, Stratfor, 15/07/2014; ‘Nigeria’s Boko Haram has up to 6,000 hardcore militants: U.S. officials’, Reuters, 06/02/2015; Jacob Zenn, ‘Wilayat West Africa Reboots for the Caliphate’, 2015).

Leiders

  • Ustaz Mohammed Yusuf (1970-2009) richtte in 2002 Boko Haram op. Hij was de spirituele leider van de beweging. Hij studeerde theologie en geloofde in de strikte regels van Islamitische wetgeving. Yusuf kwam in 2009 om het leven.
  • Abubakar Shekau (2009-heden) heeft een opleiding genoten in Borno in islamitische religie. Hij sloot zich aan bij Boko Haram en werkte zich op in de hiërarchie. Toen Yusuf in 2009 werd gedood en Shekau werd vastgezet, nam Nur het leiderschap over totdat Shekau weer werd vrijgelaten.
  • Mamman Nur stond net als Shekau dicht bij Yusuf in de bevelstructuur.

Bevelstructuur

Boko Haram staat bekend als een gefragmenteerde organisatie, bestaande uit verschillende facties en aftakkingen (waaronder Boko Haram, de Islamitische Staat in West-Afrika en Ansaru). Boko Haram zelf, met Abubakar Shekau aan het roer, heeft een gedecentraliseerde organisatiestructuur met Abubakar Shekau aan het roer. Onder de leider staat de shura (raad), een besluitvormingsorgaan bestaande uit dertig leden dat de regionale Boko Haram cellen aanstuurt. Deze regionale cellen verschillen niet alleen qua locatie van elkaar, maar elke cel heeft ook een unieke specialisatie, bijvoorbeeld gericht op ontvoeringen, explosieven, inlichtingen, rekruteren, zelfmoordaanslagen, etc.  

(‘Nigeria: Examining Boko Haram’, Stratfor, 15/07/2014; ‘Boko Haram’, Counter Extremism Project, 2019).

Financiële inkomstenbronnen

Naar verluid ontving de oorspronkelijke leider van Boko Haram, Ustaz Mohammed Yusuf, financiering van Al Qa’ida in 2003 toen Osama Bin Laden drie miljoen dollar verdeelde over verschillende Nigeriaanse salafistische groepen. Boko Haram financiert momenteel haar activiteiten middels een combinatie van lokale inkomstenbronnen en criminele ondernemingen, in het bijzonder ontvoeringen van buitenlanders en welvarende Nigerianen. Andere inkomstenbronnen omvatten bankovervallen, afpersing en buitenlandse donaties.

(‘Curbing Violence in Nigeria (II): The Boko Haram Insurgency’, International Crisis Group, 03/04/2014; Robin Simcox, ‘Boko Haram and defining the ‘al-Qaeda network’, 06/06/2014; ‘Boko Haram’, Counter Extremism Project, 2019).

(Internationale) relaties

  • al-Qa'ida
  • Islamitische Staat

Activiteiten

Wapens en werkwijze

Boko Haram pleegt aanslagen, smokkelt mensen, wapens en drugs, kidnapt westerlingen, vrouwen en kinderen en ontvoeren meisjes die naar school gaan. Verder plegen zij gewapende aanvallen op christelijke kerken, kerkgangers, regeringsgebouwen, politieposten en bovenal scholen. De methode die Boko Haram vaak toepast is vanaf rijdende motorfietsen of auto’s te schieten. Daarnaast zet Boko Haram vaak vrouwen en kinderen in als zelfmoordterrorist. Hoe Boko Haram aan wapens komt, is niet met zekerheid te zeggen. Er wordt wel verwacht dat Boko Haram profiteert van de gebrekkige grensbewaking en corruptie waardoor smokkel eenvoudiger wordt.

Recente en/of opvallende activiteiten

juli 2019

Op 27 juli 2019 viel Boko Haram een Nigeriaans dorp aan in de deelstaat Borno. Boko Haram strijders arriveerden per motor en schoten op een groep dorpelingen die terugkeerde van een begrafenis. Hierbij vielen 21 doden. 44 anderen kwamen om het leven bij de achtervolging op de aanslagplegers. Naar verluid was de aanslag een vergelding voor het doden van elf Boko Haram strijders twee weken geleden.

Type activiteit

Aanslagen

juni 2019

Op 17 juni 2019 bliezen drie Boko-Haram terroristen zich op in Konduga waar een menigte zich had verzameld om een wedstrijd in de Africa Cup te kijken. Bij deze aanslagen vielen zeker 30 doden en minstens 40 gewonden.  

Type activiteit

Aanslagen

Geen activiteiten gevonden

Contraterroristische maatregelen

juli 2019

Op 27 juli 2019 viel Boko Haram een Nigeriaans dorp aan in de deelstaat Borno. Boko Haram strijders arriveerden per motor en schoten op een groep dorpelingen die terugkeerde van een begrafenis. Hierbij vielen 21 doden. 44 anderen kwamen om het leven bij de achtervolging op de aanslagplegers. Naar verluid was de aanslag een vergelding voor het doden van elf Boko Haram strijders twee weken geleden.

Type activiteit

Aanslagen

juni 2019

Op 17 juni 2019 bliezen drie Boko-Haram terroristen zich op in Konduga waar een menigte zich had verzameld om een wedstrijd in de Africa Cup te kijken. Bij deze aanslagen vielen zeker 30 doden en minstens 40 gewonden.  

Type activiteit

Aanslagen

Geen activiteiten gevonden

Verwijzingen

Links

Literatuur

  • Adesoji, A. (2010). The Boko Haram Uprising and Islamic Revivalism in Nigeria. Africa Spectrum, 45(2), 95-108.
  • Onuoha, F.C. (2010). The Islamist challenge: Nigeria’s Boko Haram crisis explained. African Security Review, 19(2), 54-67.
  • Comolli, V. (2015). Boko Haram: Nigeria’s Islamist Insurgency. London: Hurst & Company.
  • Loimeier, R. (2012). Boko Haram: The Development of a Militant Religious Movement in Nigeria. Africa Spectrum, 47(2-3), 137-155.
  • Zenn, J. & Pearson, E. (2014). Women, Gender and the evolving tactics of Boko Haram. Journal of Terrorism Research, 5(1), 45-57.

Wat vindt u van de kennisbank?
Doe mee met ons gebruikersonderzoek en help ons mee de kennisbank verder te verbeteren.

Ja, ik doe mee