Autodefensas Unidas de Colombia (AUC)

Naam organisatie Autodefensas Unidas de Colombia (Verenigde Zelfverdedigingstroepen van Colombia)
Aliassen
Land / regio (oorsprong) Colombia
Operationele gebieden Colombia
Classificatie en ideologie

Rechtse paramilitaire beweging.

Doelen
  • Het beschermen van de economische belangen van burgers en ondernemingen in Colombia.
  • Het bestrijden van de linkse terroristische organisaties FARC en ELN die een bedreiging vormen voor rijke burgers en ondernemingen in Colombia.
Omvang (in personen) Onduidelijk
Laatste activiteit Geen informatie beschikbaar
Laatst gewijzigd

Operationele gebieden

Huidige bekende operationele gebieden

Achtergrond

Korte geschiedenis

De Autodefensas Unidas de Colombia werd in 1997 opgericht door de broers Carlos en Fidel Castaño Gil. Het betrof een overkoepelende organisatie bestaande uit rechtse paramilitaire groepen die al sinds de jaren tachtig actief zijn in Colombia. Het doel was om de economische belangen van rijke landeigenaren te beschermen, en een vuist te maken tegen de linkse rebellengroepen FARC en ELN. De AUC vormde naast de staat en de linkse terroristische organisaties de derde partij in het Colombiaanse conflict. Verondersteld wordt dat Fidel vlak na de oprichting is overleden; Carlos trad in 2001 af als hoofd van de militaire operaties om meer tijd te besteden aan de politieke activiteiten van de AUC. In 2002 werd een wapenstilstand tussen de AUC en de Colombiaanse regering ondertekend. Het jaar daarna begon de AUC met het ontwapenen van haar strijders. In 2004 begonnen de officiële vredesonderhandelingen tussen beide partijen. In datzelfde jaar werd Carlos Castaño vermoord, waarschijnlijk door zijn broer Vicente, die vanaf toen de leiding van de groep op zich nam. In de periode 2003-2006 legden meer dan 31.000 paramilitaire leden en ondersteunend personeel hun wapens neer. Dit grote demobilisatieproces leidde ertoe dat de militaire structuur van de AUC in 2007 volledig was ontmanteld. Bovendien waren alle paramilitaire leiders teruggetreden. De meerderheid van hen werd in maximaal beveiligde inrichtingen geplaatst. Colombia wordt nu geconfronteerd met criminele bendes, bestaande uit een aantal gedemobiliseerde paramilitaire groepen en een kleine groep die weigerde zich te ontwapenen. Het doel van deze bendes is niet langer het bestrijden van linkse rebellengroepen, maar zij zijn vooral gericht op de drugshandel. Deze nieuwe criminele groepen zijn niet een heropgebouwde AUC, maar zij rekruteren wel onder voormalige AUC-leden.

Relevantie voor Nederland

Geen informatie beschikbaar

Relevantie voor het Caribisch koninkrijksdeel (Aruba, Curaçao, St Maarten, St Eustatius, Bonaire en Saba)

Geen informatie beschikbaar

Organisatiestructuur

Omvang organisatie/groepering

Onduidelijk

Omvang organisatie/groepering - toelichting

Met uitzondering van een aantal gevechtseenheden die weigerden deel te nemen aan het demobilisatieproces, bestaat de organisatiestructuur van de AUC niet meer.

Leiders

  • Carlos Castaño Gil (1965 - 2004). Tussen 1997 en 2001 leider van de AUC. In juni 2001 werd zijn militaire leiderschap tijdelijk vervangen door een leidinggevend samenwerkingsverband tussen negen leden. Carlos zelf ging zich wijden aan ‘politieke taken’. Hij probeerde de AUC een respectabel politiek gezicht te geven, zodat zij partij zou kunnen worden bij vredesonderhandelingen die een einde zouden moeten maken aan de Colombiaanse burgeroorlog. In juli 2002 legde hij zijn functie neer omdat er teveel verdeeldheid zou zijn onder de afdelingen van de AUC. Enkele strijdgroepen zouden hun toevlucht hebben gezocht tot anarchie en drugshandel. In september 2002 vroegen de VS om Carlos Castaño’s uitlevering. Carlos reageerde door te zeggen dat hij zich over wilde geven aan de Amerikaanse justitie. Hij hoopte zich in de VS vrij te pleiten van drugshandel, waar de Amerikanen hem van beschuldigden. De uitlevering vond echter nooit plaats. In 2004 werd Carlos vermoord, waarschijnlijk in opdracht van zijn broer Vicente. De persoonlijke lijfwacht van Vicente, Jesús Ignacio Roldán, gaf zich in 2006 over aan de Colombiaanse justitie en bekende dat hij met een groep van twintig paramilitairen Carlos had vermoord. Volgens Roldán zou Carlos vermoord zijn omdat hij met de Verenigde Staten onderhandelde over strafvermindering in ruil voor informatie over andere smokkelaars.
    Afbeelding: Carlos Castaño Gil

     
  • Vanaf 2004 was José Vicente Castaño Gil (alias 'El Profe') de onbetwiste leider van de AUC. Er zijn opsporingbevelen uitgevaardigd door Colombia en de VS. Verondersteld wordt dat hij niet meer in leven is. 
    Afbeelding: Vicente Castano Gil

Bevelstructuur

De AUC is een horizontale organisatie van verschillende autonome paramilitaire groepen.

Financiële inkomstenbronnen

  • De AUC biedt tegen betaling bescherming aan boeren zodat zij niet ontvoerd worden door guerrilla’s van de FARC en ELN.
  • Zeventig procent van de gewapende acties van de AUC worden gefinancierd door drugsgerelateerde inkomsten.

(Internationale) relaties

  • Colombiaanse en Amerikaanse mensenrechtenorganisaties, de Verenigde Naties en het Amerikaanse State Department hebben meerdere keren een samenwerking geconstateerd tussen onderdelen van het Colombiaanse leger en de AUC.
  • De mogelijkheid bestaat dat internationale ondernemingen met vestigingen in Colombia ‘noodgedwongen’ beschermgeld betalen aan de AUC. Zo heeft Chiquita in april 2007 toegegeven de AUC betaald te hebben in ruil voor de bescherming van Chiquita’s bananenplantages.

Activiteiten

Wapens en werkwijze

  • Het gewapend bestrijden van linkse terroristische Colombiaanse guerrillagroepen zoals de Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC) en Ejército de Liberación Nacional (ELN).
  • Grootschalige moordpartijen en martelingen van mensen die verdacht worden de FARC en ELN te steunen.
  • Paramilitaire activiteiten zoals bescherming van industriëlen en boeren in Colombia. De AUC heeft de beschikking over zwaar wapentuig zoals helikopters, vliegtuigen en patrouilleboten.
  • In het verleden hebben AUC-leiders met diverse Colombiaanse politici in het geheim afspraken gemaakt over  de ‘heroprichting van Colombia’. 

Recente en/of opvallende activiteiten

januari 2016

Het Colombiaanse Hooggerechtshof heeft Salvator Mancuso vrijgesproken. De paramilitaire leider van AUC wordt beschuldigd van drugshandel, maar is vrijgepleit omdat er niet genoeg bewijs is. Hoewel de aanklagers algemene informatie over drugshandel in het gebied hadden, bleek dit onvoldoende om Mancuso te veroordelen.

Type activiteit

nieuws organisatie

februari 2012

De AUC vermoordden meer dan honderd burgers bij een reeks moordpartijen in vijf noordelijke provincies van Colombia. Volgens AUC-leider Carlos Castaño zou het gaan om een wraakactie. De FARC had het kerstbestand namelijk geschonden door een aanval te ondernemen op het hoofdkwartier van de AUC. Hierbij zouden dertig doden zijn gevallen. (‘Doodseskaders vermoorden ruim honderd Colombianen

Type activiteit

Aanslagen

Leden van de AUC vermoordden 25 boeren in het dorp Ovejas in het noorden van Colombia.

Type activiteit

Aanslagen

Bij de strijd tussen de AUC en FARC om controle over cocaïneplantages in de noordelijke bergen van Colombia kwamen 44 mensen om het leven.

Type activiteit

Aanslagen

Er werd een staakt-het-vuren afgekondigd tussen de AUC en het Colombiaanse leger. Sinds dit staakt-het-vuren zijn er echter door paramilitaire activiteiten nog meer dan 3000 burgers vermoord.

Type activiteit

nieuws organisatie

Uit een rapport dat van Amnesty International blijkt dat leden van de AUC die de wapens hebben neergelegd zich nog altijd schuldig maken aan moorden en andere wreedheden.

Type activiteit

nieuws organisatie

De AUC besloot zich terug te trekken uit het in 2003 met de Colombiaanse regering in gang gezette vredesproces. Aanleiding vormde de overplaatsing van 59 gedetineerde commandanten van de groep naar een maximaal beveiligde gevangenis. De regering besloot hiertoe omdat het gerucht ging dat de AUC-gevangenen een uitbraakpoging hadden voorbereid.

Type activiteit

nieuws organisatie

De VN-werkgroep van onafhankelijke deskundigen op het gebied van het gebruik van huursoldaten maakte bekend dat “beschikbare informatie” suggereerde dat grondbezitters in Honduras 40 voormalige AUC-leden in dienst hadden genomen om hun eigendommen te beschermen tegen het geweld dat was uitgebroken na de militaire coup in het land.

Type activiteit

nieuws organisatie

Contraterroristische maatregelen

januari 2016

Het Colombiaanse Hooggerechtshof heeft Salvator Mancuso vrijgesproken. De paramilitaire leider van AUC wordt beschuldigd van drugshandel, maar is vrijgepleit omdat er niet genoeg bewijs is. Hoewel de aanklagers algemene informatie over drugshandel in het gebied hadden, bleek dit onvoldoende om Mancuso te veroordelen.

Type activiteit

nieuws organisatie

februari 2012

De AUC vermoordden meer dan honderd burgers bij een reeks moordpartijen in vijf noordelijke provincies van Colombia. Volgens AUC-leider Carlos Castaño zou het gaan om een wraakactie. De FARC had het kerstbestand namelijk geschonden door een aanval te ondernemen op het hoofdkwartier van de AUC. Hierbij zouden dertig doden zijn gevallen. (‘Doodseskaders vermoorden ruim honderd Colombianen

Type activiteit

Aanslagen

Leden van de AUC vermoordden 25 boeren in het dorp Ovejas in het noorden van Colombia.

Type activiteit

Aanslagen

Bij de strijd tussen de AUC en FARC om controle over cocaïneplantages in de noordelijke bergen van Colombia kwamen 44 mensen om het leven.

Type activiteit

Aanslagen

Er werd een staakt-het-vuren afgekondigd tussen de AUC en het Colombiaanse leger. Sinds dit staakt-het-vuren zijn er echter door paramilitaire activiteiten nog meer dan 3000 burgers vermoord.

Type activiteit

nieuws organisatie

Uit een rapport dat van Amnesty International blijkt dat leden van de AUC die de wapens hebben neergelegd zich nog altijd schuldig maken aan moorden en andere wreedheden.

Type activiteit

nieuws organisatie

De AUC besloot zich terug te trekken uit het in 2003 met de Colombiaanse regering in gang gezette vredesproces. Aanleiding vormde de overplaatsing van 59 gedetineerde commandanten van de groep naar een maximaal beveiligde gevangenis. De regering besloot hiertoe omdat het gerucht ging dat de AUC-gevangenen een uitbraakpoging hadden voorbereid.

Type activiteit

nieuws organisatie

De VN-werkgroep van onafhankelijke deskundigen op het gebied van het gebruik van huursoldaten maakte bekend dat “beschikbare informatie” suggereerde dat grondbezitters in Honduras 40 voormalige AUC-leden in dienst hadden genomen om hun eigendommen te beschermen tegen het geweld dat was uitgebroken na de militaire coup in het land.

Type activiteit

nieuws organisatie

Verwijzingen

Links

Literatuur

Nazih Richani, ‘Colombia at the crossroads: The future of the peace accords’, NACLA Report on the Americas, 35(4), 2002, pp. 17-20

Wat vindt u van de kennisbank?
Doe mee met ons gebruikersonderzoek en help ons mee de kennisbank verder te verbeteren.

Ja, ik doe mee