Jabhat Fatah al-Sham (eerder Jabhat al-Nusra)

Naam en classificatie

Naam organisatie Jabhat Fatah al-Sham
Aliassen al-Nusra Front (ANF), Al-Qaeda in Syrië, the Support Front for the People of al-Sham, Jabhat an-Nusrah li-Ahli ash-Sham, Tanzim Qa’edat Al-Jihad fi Bilad al-Sham, Conquest of Syria Front, Jabhat al-Nusra (JaN), Hay'at Tahrir al-Sham
Land / regio (oorsprong) Syria
Operationele gebieden Syria
Toelichting Operationele gebieden

Activiteiten van Jabhat al-Nusra/Fatah al-Sham vinden voornamelijk plaats in Syrië en zijn primair gericht tegen het Assad regime. Echter heeft de groep ook een aanslag opgeëist in Beirut, de hoofdstad van Libanon, en hebben ze bases van Hezbollah aan de grens met Syrië aangevallen. 

Classificatie en ideologie

Jihadistisch terrorisme

Doelen

Het Assad regime in Syrië ten val brengen en vervangen door een soennitische staat.

Omvang (in personen) 5000+
Laatste activiteit Dubbele bomaanslag Damascus - 10 maart 2017
Terug naar boven

Operationele gebieden

Illustratie huidige bekende operationele gebieden Jabhat Fatah al-Sham (eerder Jabhat al-Nusra)
Huidige bekende operationele gebieden
Terug naar boven

Verschijningsvormen

Logo(s)

  • Klik voor een vergroting

Symbolen en posters

Geen afbeelding beschikbaar.

Propaganda

Jabhat al-Nusra verspreid hun propaganda veelal via Twitter. Daarnaast zetten ze regelmatig foto’s en video’s op internet. De inhoud van deze video’s kunnen ernstig verschillen (van trainingskampen tot de gevolgen van gevechten).

Kleuren

Zwart en wit, de kleuren van al Qa’ida

Slogans en citaten

Geen informatie beschikbaar

Terug naar boven

Achtergrond

Korte geschiedenis

Jabhat al-Nusra (JaN) -sinds juli 2016 Jabhat Fatah al-Sham- was verbonden aan al-Qa'ida en is voornamelijk actief in Syrië en Libanon. Veel van de leden van de groep zijn voormalig leden van het netwerk van al-Zarqawi (al-Qa'ida in Irak) dat tegen de Amerikanen vocht in Irak. Een groot aantal van hen zijn vervolgens in Irak gebleven als deel van de groepering Islamitische Staat in Irak (ISI, de voorloper van de Islamitische Staat). Toen de burgeroorlog in Syrië uitbrak in 2011 zijn deze Syrische mujahideen samen met Iraakse experts in guerilla tactieken door Abu Bakr al-Baghdadi naar Syrië gestuurd om tegen het Assad regime te strijden en een nieuwe organisatie als onderdeel van ISI op te zetten. In januari 2012 riepen zij officieel op tot gewapend verzet tegen de Syrische overheid. Op 23 januari 2012 kondigde de groep de oprichting van JaN aan. Later dit jaar eiste de organisatie een diverse aanslagen op in Damascus. In de daaropvolgende periode werd de organisatie in diverse landen als terroristische organisatie erkend. In april 2013 kondigde de leider van Islamitische Staat in Irak, Abu Bakr al-Baghdadi, aan dat JaN en ISI zouden fuseren onder de naam Islamitische Staat in Irak en al-Sham (ISIS). De leiders van JaN hebben dit de volgende dag weerlegd en herhaald trouw te zijn aan al-Qa'ida en haar leider Ayman al-Zawahiri. In de daaropvolgende periode groeiden de spanningen tussen JaN en ISI en kwam het geregeld tot gewelddadige confrontaties. Op 28 juli 2016 verklaarde JaN's leider, Abu Mohammed al-Golani dat JaN geen operaties meer zal uitvoeren onder de naam Jabhat al-Nusra, maar verder zou gaan als Jabhat Fatah al-Sham. Golani verklaarde dat deze nieuwe organisatie "geen externe affiliaties" heeft. Vrijwel tegelijkertijd werd door al-Qa'ida's onderbevelhebber, Ahmed Hassan Abu al-Khayr, aangekondigd dat JaN was geïnstrueerd om "door te gaan met dat wat de belangen van de Islam, Moslims en de jihad beschermt." Een half jaar later, op 28 januari 2017, leidde de fusie van Jabhat Fatah al-Sham en enkele kleinere organisaties tot de formatie van Hay'at Tahir al-Sham (HTS). Door de oprichting van HTS, met Abu Jaber (Hashem al-Sheikh) aan het hoofd, werd Jabhat Fatah al-Sham formeel opgeheven.

Relevantie voor Nederland

In december 2012 stelden Nederlandse autoriteiten vast dat een aanzienlijk aantal Nederlandse burgers waren vertrokken naar Syrië om daar te vechten tegen het regime van Bashar al-Assad. Het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland stelde dat het conflict in Syrië als 'magneet' zou kunnen fungeren voor (Nederlandse) jihadisten (). Veelal hebben de naar schatting vertrokken Nederlandse strijders naar Syrië zich aangesloten bij organisaties als Jabath al-Nusra of de Islamtische staat. De AIVD schreef in haar jaarverslag dat wanneer deze personen terugkeren zij 'mogelijk getraumatiseerd door deelname aan of waarnemen van extreem geweld, getraind in gewelddadige actie, ideologisch gehard en gesterkt een reële dreiging [kunnen] vormen voor de veiligheid in Nederland of elders in Europa (). Deze gedachte heeft er tevens toe geleid dat in maart 2013 het dreigingsniveau terrorisme werd verhoogd naar substantieel.  ('Timmermans: Veel Nederlandse Jihadstrijders bij ISIS', Algemeen Nederlands Persbureau, 16/06/2014). In november 2014 zouden JaN en ISIS overeen zijn gekomen de onderlinge gevechten te staken en een samenwerking aan te gaan tegen hun gezamelijke vijanden: de Syrische overheid en de door de Verenigde Staten geleidde coalitie welke in Syrië en Irak actief is. 

Relevantie voor het Caribisch koninkrijksdeel (Aruba, Curaçao, St Maarten, St Eustatius, Bonaire en Saba):

Geen informatie beschikbaar

Terug naar boven

Organisatiestructuur

Omvang organisatie/groepering

5000+

Omvang organisatie/groepering - toelichting

JaN is op de Islamitische Staat na de grootste actieve groep in Syrië. Het huidige conflict in Syrië trekt echter mensen aan uit de hele wereld die zich ook, deels, aansluiten bij JaN. De totale huidige omvang is daarmee op dit moment moeilijk vast te stellen. 

De afgelopen jaren zijn er door diverse organisaties diverse inschattingen gemaakt: De Quillam Foundation stelde in 2013 dat JaN bestaat uit 5,000 personen . In hetzelfde jaar sprak The Economist over 7,000 personen. RAND schatte de omvang van de organisatie tussen 5,000 en 6,000 The Dynamics of Syria's Civil War').

Leiders

  • Abu Muhammad al-Julani, een Syriër en een toenmalig lid van Al Qa'ida in Irak, werd in 2011 door Abu Bakr al-Baghdadi naar Syrië gestuurd om een Jihadistische organisatie in de regio op te richten. Sindsdien is al-Julani de leider van de organisatie.

  • Saleh al-Hamawi heeft al-Julani geholpen met de oprichting van JaN en maakte deel uit van de leiderschap. Doordat zijn denkbeelden niet langer overeenkwamen met die van JaN is hij in juli 2015 uit de organisatie gezet.
  • Maysar Ali al-Juburi (ook bekend als Abu Maria al-Qatani) was lid van al-Qa'ida maar is naar Syrië gegaan om bij te dragen aan de oprichting van JaN. Bij JaN was hij een hoog geestelijk leider tot hij in 2014 werd vervangen door Sami al-Oreidi.
  • Sami al-Oreidi (ook bekend als Abu Mahmoud al-Shami) heeft al-Juburi vervangen als geestelijk leider in 2014.

Lund, Aron. “The Nusra Front’s Internal Purges.” Carnegie Endowment for International Peace. Accessed February 3, 2016. http://carnegieendowment.org/syriaincrisis/?fa=60967; “Kuwaiti Cleric Hamid Al-Ali: The Bridge Between Ideology and Action.” The Jamestown Foundation. Accessed February 3, 2016. http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=4112.

Bevelstructuur

Celstructuur waarbij de bevelstructuur gefragmenteerd is en de cellen lokaal opereren maar centraal worden aangestuurd.

Financiële inkomstenbronnen

Geen informatie beschikbaar

(Internationale) relaties

• Al Qa’ida. Jabhat al-Nusra was tot eind juli 2016 de Syrische tak van al Qa’ida, maar heeft zich inmiddels van de moederorganisatie afgescheiden.
• Ahl al-Sham. Ahl al-Sham is een gezamenlijke commando structuur welke de vier belangrijkste rebellen groeperingen in Syrië aanvoert. Het hoofdkwartier is in Aleppo. Naast Jabhat al-Nusra sturen zij ook het Islamic Front, Jaish al-Muhajireen wal-Ansar, en het Leger van Mujahideen aan.
• Islamitische Staat. IS en JaN zijn in november 2014 overeengekomen de onderlinge gevechten te staken en een samenwerking aan te gaan tegen hun gezamenlijke vijanden: de Syrische overheid en de door de Verenigde Staten geleidde coalitie welke in Syrië en Irak actief is.
• Mujahideen Shura Council.  In januari 2006 opgericht door AQ-I en ten minste vijf andere soennitische terroristische organisaties. Deze organisaties zijn samengevoegd met als gemeenschappelijke doel om het geweld tegen het Iraakse bewind en Amerikaanse leger beter te coördineren. Naast de AQ-I zijn de volgende organisaties bekend: Jeish al-Taiifa al-Mansoura, Katbiyan Ansar Al-Tawhid wal Sunnah, Saray al-Jihad Group, al-Ghuraba Brigades, en de al-Ahwal Brigades. De gepleegde aanslagen in Irak worden sinds 2006 (tot aan de oprichting van de Islamitische Staat in Irak in 2006) opgeëist uit naam van deze Mujahedeen Shura Council.

Terug naar boven

Activiteiten

Wapens en werkwijze

Sinds het conflict in Syrië is Jabhat al-Nusra voornamelijk actief in gewapende gevechten. Daarnaast plegen zij ook (zelfmoord-)aanslagen, veelal door middel van autobommen. 

Recente en/of opvallende activiteiten

Contraterroristische maatregelen

  • november 2016

    oktober 2016

    • Jabhat Fatah al-Sham kopstuk gedood in Idlib, Syrië

      Bij een Amerikaans bombardement in de buurt van Idlib, Syrië, is de Egyptenaar Abu Faraj al-Masri gedood. Al-Masi, ook bekend onder de naam Ahmad Salamah Mabruk, werd gezien als een kopstuk van Jabhat Fatah al-Sham. Zijn belangrijke positie binnen de organisatie wordt mede duidelijk door een videoboodschap van de leider van Jabhat Fatah al-Sham, Abu Muhammad al-Julani, op 28 juli 2016. Hierbinnen kondigde al-Julani aan dat alle activitenten onder de naam Jabhat al-Nusra gestaakt werden, en dat deze organisatie verder zou gaan onder de naam Jabhat Fatah al-Sham. Al-Masri zat rechts van Juwlani toen hij deze aankondiging voorlas. Daarvoor was al-Masri te zien in deel twee van de propagandavideo 'de erfgenamen van glorie' van Jabhat al-Nusra. Zijn dood is bevestigd door zowel de Verenigde Staten als Jabhat Fatah al-Sham.

Terug naar boven

Verwijzingen

Links

Geen informatie beschikbaar

Literatuur

International Buisness Times (2014),'How ISIS , Jabhat al Nusra inflitration in Lebanon Helps Hezbollah, Spreads Instability'. 17/10/2014 via http://www.ibtimes.com/how-isis-jabhat-al-nusra-infiltration-lebanon-helps-hezbollah-spreads-instability-1707078